काठमाडौंमा बौद्ध दर्शन प्रवचन र यसको महत्त्व
आधुनिक युगको भागदौड र तनावका बीच धेरै मानिस मनको शान्तिको खोजीमा छन्। त्यसैले, भुटानका प्रख्यात विद्वान लोपेन डा. कर्मा फुन्त्सोले काठमाडौंमा विशेष बौद्ध दर्शन प्रवचन दिँदै हुनुहुन्छ। सन् २०२६ को मे महिनामा आयोजना हुने यस कार्यक्रमको मुख्य विषय बौद्ध दर्शन र जीवनोपयोगी सीप रहेको छ। तसर्थ, यो कार्यक्रम जीवन जिउने सही कला सिक्न चाहनेहरूका लागि एउटा सुनौलो अवसर हो।
लोपेन डा. कर्मा फुन्त्सो को हुन्?
डा. कर्मा फुन्त्सो भुटानका एक अग्रणी बौद्ध विद्वान हुन्। उनले परम्परागत विहार तथा गुम्बा शिक्षा र आधुनिक प्राज्ञिक शिक्षाबीचको दूरीलाई मेटाउने उदाहरणीय काम गरिरहेका छन्। साथै, उनी बेलायतको प्रतिष्ठित अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयबाट विद्यावारिधि गर्ने पहिलो भुटानी नागरिक समेत हुन्।
प्रेरणादायी शैक्षिक र सामाजिक यात्रा
भुटानको बुमथाङमा जन्मिएका उनले सानै उमेरमा गुम्बा शिक्षा सुरु गरेका थिए। त्यसपछि दक्षिण भारतको ङग्युर न्यिङ्मा संस्थानमा लगातार दश वर्षसम्म कठोर बौद्ध दर्शनको गहिरो अध्ययन पूरा गरे। परम्परागत अध्ययनपछि उनी अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय पुगे। त्यहाँ उनले संस्कृत र शास्त्रीय भारतीय दर्शनको अध्ययन गरे। थप रूपमा, उनले क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयमा अध्येताका रूपमा पनि काम गरिसकेका छन्।
उनको सामाजिक तथा सांस्कृतिक योगदानको उच्च मूल्याङ्कन गर्दै सन् २०२४ मा उनलाई एसियाको नोबेल पुरस्कार मानिने रामन म्याग्सेसे पुरस्कारद्वारा सम्मानित गरियो। किनभने, उनले लोदेन प्रतिष्ठानमार्फत भुटानको संस्कृति संरक्षण र सामाजिक उद्यमशीलताको प्रवर्द्धनमा अतुलनीय योगदान पुर्याएका छन्।
बौद्ध दर्शन प्रवचन: सिकाइने मुख्य विषयहरू
यस कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य बुद्धको प्राचीन प्रज्ञालाई आधुनिक मानिसको विकासमा कसरी प्रयोग गर्ने भन्ने सिकाउनु हो। डा. फुन्त्सोका अनुसार, बौद्ध धर्म केवल पूजापाठ वा मन्त्र उच्चारणमा मात्र सीमित छैन। यद्यपि, यो जीवन जिउने एउटा यस्तो व्यावहारिक कला हो, जसले हामीलाई दैनिक समस्या समाधान गर्न मद्दत गर्छ। यस बौद्ध दर्शन प्रवचन अन्तर्गत जीवन रूपान्तरणका धेरै महत्त्वपूर्ण विषयहरू सिकाइनेछ।
पहिलो कुरा, बुद्धको दर्शनलाई दैनिक समस्या समाधानमा कसरी लागू गर्ने भन्ने तरिका सिकाइनेछ। दोस्रो, मानसिक शान्ति र तनाव व्यवस्थापनका अचुक उपायहरू बारे छलफल हुनेछ। थप रूपमा, सामाजिक विकासका लागि करुणा र प्रज्ञाको भूमिका कस्तो हुन्छ भन्ने कुरा प्रस्ट पारिनेछ। अन्तमा, आधुनिक युगका चुनौतीहरूसँग जुध्न आवश्यक पर्ने बौद्ध मनोवैज्ञानिक रणनीतिहरू पनि सिकाइनेछ।
कार्यक्रमको विस्तृत विवरण र दर्ता प्रक्रिया
काठमाडौंको रामतीस्थित रामनगर पार्टी भेन्युमा आयोजना हुने यस विशेष कार्यक्रम सन् २०२६ को मे २१ देखि २३ सम्म सञ्चालन हुनेछ। कार्यक्रमको समय दिउँसो ३:०० बजेदेखि साँझ ५:३० बजेसम्म तोकिएको छ। ङग्युर कादाग संस्थानले आयोजना गर्न लागेको यो कार्यक्रम पूर्ण रूपमा निःशुल्क हुनेछ। साथै, प्रवचनको भाषा अङ्ग्रेजी रहनेछ तर यसमा सरल रूपमा गहिरो दार्शनिक कुराहरू बुझाइनेछ।
सहभागी हुने तरिका
यो कार्यक्रम सबैका लागि खुला छ। तर, सीत सीमित भएका कारण पूर्व-दर्ता अनिवार्य गरिएको छ। सहभागी हुनका लागि कार्यक्रमको आधिकारिक पोस्टरमा रहेको क्युआर कोड स्क्यान गरी आफ्नो नाम दर्ता गराउन सक्नुहुन्छ। थप रूपमा, आयोजकको आधिकारिक वेबसाइटमा गएर पनि जानकारी लिन सकिन्छ। दर्ता वा सम्पर्कका लागि खेन्पो पेम छिरी शेर्पा (९८०३०३०३९३), लोपेन साङ्गे वाइवा (९७४९८७०४२१), वा माया गुरुङ (९८४३७५००२४) लाई सीधै फोन गर्न सक्नुहुन्छ।
यो बौद्ध दर्शन प्रवचन किन नछुटाउने?
लोपेन डा. कर्मा फुन्त्सो जस्ता विश्वप्रसिद्ध विद्वानको प्रत्यक्ष प्रवचन सुन्न पाउनु काठमाडौंवासीका लागि दुर्लभ अवसर हो। उनले बौद्ध दर्शनलाई केवल सैद्धान्तिक रूपमा मात्र व्याख्या गर्दैनन्। अर्कातिर, उनी पूर्ण रूपमा व्यावहारिक र प्राज्ञिक दृष्टिकोणबाट यसलाई प्रस्ट पार्छन्। उनी चर्चित पुस्तक भुटानको इतिहासका लेखक पनि हुन्। त्यसैले, उनको यो बौद्ध दर्शन प्रवचन ऐतिहासिक र दार्शनिक दुवै कोणबाट अत्यन्तै समृद्ध हुनेछ। अन्तमा, आफ्नो जीवनमा स्पष्टता, शान्ति र नयाँ ऊर्जा भर्न चाहनुहुन्छ भने यस कार्यक्रममा अवश्य सहभागी हुनुहोस्।
